ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ
Τίτλος: H ζωH στις ''πολYχρυσες'' ΜυκHνες
Μαρία Κασκαντάμη, Φιλόλογος – Συγγραφέας, Επιμορφώτρια ΤΠΕ
Ηλ. διεύθυνση: www.filologia.gr, Ηλ. ταχυδρομείο: mkaskant@sch.gr
Τάξη: Α΄ Λυκείου
Διδακτικά αντικείμενα: Ιστορία / Γλώσσα / Αγγλικά / Πληροφορική
Ενδεικτικός απαιτούμενος χρόνος: Το σενάριο αυτό έχει τη μορφή project. Ο καθηγητής καθορίζει τη χρονική διάρκεια κάθε σταδίου καθώς και το χρόνο ολοκλήρωσης του.
Η ιδέα του σεναρίου
Για την ανάπτυξη συνεργασίας μεταξύ των μαθητών κατά τη διερεύνηση ενός θέματος και την ενσωμάτωση πολυμεσικών εργαλείων στις εργασίες τους, γίνεται χρήση ηλεκτρονικών διευθύνσεων που περιέχουν τις σχετικές πληροφορίες. Στους άξονες αυτούς βασίζεται η άσκηση στον προφορικό και γραπτό λόγο.
Στόχοι:
1. Ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεργασίας και καταμερισμού εργασιών.
2. Χρήση ποικίλων πηγών (γραπτές, εικαστικές / συμβατικές, ηλεκτρονικές / ελληνικές, ξενόγλωσσες).
3. Δραστηριοποίηση των μαθητών μέσα από την έρευνα, την ανάλυση, τη σύνθεση και την παρουσίαση εργασιών.
4. Άσκηση στην παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου (Είδος γραπτού λόγου που καλλιεργείται: παραγωγή σύντομης μελέτης).
5. Ενσωμάτωση πολυμεσικών εργαλείων στις εργασίες των μαθητών.
6. Χρήση ποικίλων τεχνικών αναζήτησης πληροφοριών στο Διαδίκτυο.
Απαραίτητο υλικό:
- Σαρωτής (scanner)
- Λογισμικό: Επεξεργαστής Κειμένου (Word), Internet Browser
Πορεία υλοποίησης του project
Αφόρμηση - Αφετηρία: Κατά τη διδασκαλία της ενότητας ''Μυκηναϊκός πολιτισμός'' από το κεφάλαιο ''Οι Αρχαίοι Έλληνες'' του σχολικού εγχειριδίου ''ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, Από τους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολής έως την εποχή του Ιουστινιανού'' του Αντώνη Ν. Μαστραπά, ο καθηγητής προτρέπει τους μαθητές να ασχοληθούν διεξοδικότερα με διάφορες πτυχές του μυκηναϊκού πολιτισμού.
Διδακτική διαδικασία: Οι μαθητές μπορούν να αντλήσουν υλικό και γενικά να ενημερωθούν για το θέμα μέσα από τις ηλεκτρονικές διευθύνεις Μηχανών Αναζήτησης αλλά και ηλεκτρονικές διευθύνεις περιοδικών και βιβλιοθηκών.
Το project
Καθηγητής και μαθητές συμφωνούν το χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους οι μαθητές για τη συλλογή του υλικού. Κατά τη διαδικασία αυτή ο καθηγητής βοηθά τους μαθητές να αξιολογήσουν τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις που εντόπισαν, και να αντλήσουν πληροφορίες μόνο από τους έγκυρους και αξιόπιστους δικτυακούς τόπους.
Αφού οι ομάδες συλλέξουν το υλικό τους, το παρουσιάζουν στους συμμαθητές τους. Στη φάση αυτή σχολιάζεται και η διαφορετικότητα του υλικού που συγκέντρωσαν οι ομάδες εξαιτίας των διαφορετικών τεχνικών που χρησιμοποίησαν κατά την αναζήτηση του υλικού στο Διαδίκτυο. Το υλικό συμπληρώνεται με αγορά βιβλίων, βιντεοταινιών ή cd-roms που βρέθηκαν κατά την αναζήτηση, με μελέτη βιβλίων από δανειστικές βιβλιοθήκες που εντοπίστηκαν μέσω του Διαδικτύου αλλά και με όποιο άλλο υλικό κρίνει ο καθηγητής ή προτείνουν οι μαθητές. Μπορεί να αξιοποιηθεί και το λογισμικό ''Μυκηναϊκός Πολιτισμός'' (E-Slate.cti.gr), το οποίο αναπτύχθηκε στα πλαίσια του έργου ΟΔΥΣΣΕΑΣ της ενέργειας ΟΔΥΣΣΕΙΑ (odysseia.cti.gr)[5]. Ανάλογα αξιοποιείται η σχολική βιβλιοθήκη και η βιβλιοθήκη του Δήμου.
Αφού ολοκληρωθεί η συλλογή του υλικού, καθηγητής και μαθητές συμφωνούν τα ειδικότερα θέματα που αποτελούν τις υποενότητες της μικρής μελέτης για τις Μυκήνες και με τις οποίες θα ασχοληθούν οι ομάδες. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται και οι παρακάτω:
Οι μαθητές χωρίζονται στη φάση αυτή ανάλογα με την υποενότητα που τους ενδιαφέρει περισσότερο να ασχοληθούν.
Στην τελική φάση οι μαθητές περνούν στην παραγωγή κειμένου συνθέτοντας το υλικό που συνέλεξαν και αξιοποιώντας τον Επεξεργαστή Κειμένου. Σκανάρουν τις σχετικές φωτογραφίες ή τα σκίτσα και τις ζωγραφιές που έφτιαξαν, αντιγράφουν εικόνες από σελίδες του Διαδικτύου, επιμελούνται το εξώφυλλο του εντύπου. Ο καθηγητής κατευθύνει τους μαθητές κατά την καταγραφή της βιβλιογραφίας να αναφέρουν και τις ιστοσελίδες τις οποίες χρησιμοποίησαν ως πηγές.
Αξιολόγηση μαθητών
Η αξιολόγηση των μαθητών κατά τη διάρκεια αλλά και μετά ολοκλήρωση του σχεδίου εργασίας γίνεται από τον καθηγητή με βάση τους στόχους που τέθηκαν αρχικά (παιδαγωγικούς, μαθησιακούς) και τις βασικές παιδαγωγικές αρχές της διερευνητικής και συνεργατικής μάθησης καθώς και της διαθεματικότητας.
Δυνατότητα επέκτασης
Η διοργάνωση εκπαιδευτικής επίσκεψης στις Μυκήνες, αν υπάρχει δυνατότητα, θα συνέβαλε ώστε οι μαθητές να συμπληρώσουν τις γνώσεις που απέκτησαν με προσωπικά βιώματα από τον αρχαιολογικό χώρο.
Χρήσιμη βιβλιογραφία
Heide A. and Stilborne L, The Teacher’s complete and easy guide to the Internet, Teachers College Press, 1999
Κασκαντάμη Μ., Μαθαίνοντας στο Internet: Αρχαία, Νέα, Ιστορία, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2001
Κουλίκης, Γ., ''Συμβουλές για έξυπνες αναζητήσεις'', Περιοδικό in life, τεύχος 21, Νοέμβριος 2000, σσ. 135-137
ΥΠ.Ε.Π.Θ. / Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Οδηγός Σχεδίων Εργασίας (Πολυθεματικό βιβλίο, Ευέλικτη Ζώνη, Διαθεματικότητα) για τον εκπαιδευτικό, Αθήνα, 2000
Μηχανές Αναζήτησης και Πύλες του Internet, Περιοδικό RAM, τεύχος 137, Ιούνιος 2000, 11η σειρά εισαγωγικών ενθέτων
Ψάχνοντας στο Internet, Περιοδικό RAM, τεύχος 121, Ιανουάριος 1999, Ι Σειρά εισαγωγικών ενθέτων
[1] Οι συγκεκριμένες ηλεκτρονικές διευθύνεις χρησιμοποιούνται από αυτή την ομάδα μαθητών ως Πύλες και όχι ως Μηχανές Αναζήτησης, όσες από αυτές έχουν αυτό το χαρακτηριστικό. Οι όποιες άλλες ηλεκτρονικές διευθύνσεις είναι θέμα επιλογής του καθηγητή αλλά και των μαθητών.
[2] Οι συγκεκριμένες ηλεκτρονικές διευθύνεις χρησιμοποιούνται από αυτή την ομάδα μαθητών ως Μηχανές Αναζήτησης και όχι ως Πύλες, όσες από αυτές έχουν αυτό το χαρακτηριστικό. Οι όποιες άλλες ηλεκτρονικές διευθύνσεις είναι θέμα επιλογής του καθηγητή αλλά και των μαθητών.
[3], 4 Μπορούν να αξιοποιηθούν οι πύλες που αναφέρονται παραπάνω και όποιες άλλες επιθυμεί ο καθηγητής.
[5] Ειδικό πρόγραμμα Αξιοποίησης των Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση, που υλοποιήθηκε από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. σε συνεργασία με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και χρηματοδοτήθηκε από το Β' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (1996-2001).